Rozluźnienie w czasie wojny
Po zakończeniu II wojny światowej władze radzieckie niebywale zaostrzyły propagandę i terror w stosunku do tych warunków, jakie panowały przed wojną. Wynikało to z ogromnego rozluźnienia społecznego, jakie przyniosła do Rosji radzieckiej wojna, a na co pozwoliły zresztą władze komunistyczne. Nie miały jednak wyboru - jeżeli chciały żeby obywatele ZSRR hardo stawiali się Niemcom, to musieli pozwolić na pewne ustępstwa w wielu dziedzinach życia. Obywatele radzieccy zaczęli więc uważać, że koniec wojny przyniesie wielką odwilż, co zresztą zdawały się potwierdzać liczne oddziały partyzanckie walczące na każdym niemal skrawku rosyjskiej ziemi i głoszące wszem i wobec, że, na przykład, kolektywizacja wsi zostanie cofnięta. Ludzie więc przygotowywali się na złagodzenie - jeżeli nie całkowite zniesienie - represyjnego systemu rządów. Sądzono, że cały terror jaki miał miejsce przed 1939 rokiem był po prostu niezbędnym czynnikiem przygotowującym ZSRR do wojny. Ale teraz, gdy ta okazała się dla Sowietów zwycięska, sytuacja ulegnie zmianie.